Beyin Kanaması Nedir?

Beyin kanaması, kan damarının yırtılması ile beyin dokusu ile kafatası arasında ya da beyin dokusu içerisinde kanama olmasıdır. Beyin kanaması, oksijenin beyne ulaşmasını engeller, biriken kan beyne baskı yapar ve beyin hızla hasara uğrar. Sonucunda felç olarak da bilinen hastalığa neden olur.

Beyin kanaması kişilerde, vücudun bir tarafında güçsüzlüğe, konuşma güçlüğüne veya uyuşukluk hissi gelişmesine, yürüme ve hatta düşme sorunları da dahil olmak üzere günlük hayatta yürüttüğü aktiviteleri yürütmede zorluğa neden olur. Şiddetli baş ağrısı, bulantı ve kusma, baş dönmesi ve felç beyin kanamasının yaygın belirtileridir.

Beyin kanamasında kanamanın meydana gelebileceği iki ana alan bulunur. Bunlar kafatasının içinde ancak beyin dokusunun dışında kanamalar ile beyin dokusunun içindeki kanamalardır.

Beyin Kanaması Belirtileri Nelerdir?

Beyin kanamasında beyne ulaşan kan akışı durduğunda belirli bir süre sonra beyin hücreleri ölmeye başlar. Bu durumun neden olduğu beyin kanaması belirtileri, şiddetli baş ağrısına, tek taraflı yüz felcine, konuşma ve yazmada güçlüğe, el ve kolda uyuşukluk ve karıncalanmaya ve nörolojik işlev bozukluklarıdır. Bu belirtilere mide bulantısı ve kusma da eşlik ediyorsa klinik olarak beyin kanamasına işaret eder.

Beyin damarlarında kanama olduğunu gösteren belirtiler şunlardır:

  • Şiddetli baş ağrısı
  • Tek taraflı, kol veya bacakta karıncalanma, uyuşma ve uzuv güçsüzlüğü
  • Baş dönmesi 
  • Bulantı ve kusma
  • Kasılma ve bayılma gibi epileptik nöbetler
  • Hafıza bulanıklığı ve bilinç kaybı
  • Boyun sertliği
  • Konuşma ve konuşulanı anlamakta zorluk çekme
  • Tek taraflı yüz felci
  • Yürüme güçlüğü
  • El titremesi gibi ince motor becerilerinin kaybı
  • Işığa karşı hassasiyet 

Beyin Kanaması Neden Olur?

Beyin kanamasının en yaygın nedeni kafaya alınan darbe sonucu gelişen travma, yüksek tansiyon, beyin tümörü, anevrizma, kan sulandırıcılar, uyuşturucu madde kullanımı, doğuştan gelen damar bozuklukları, fiziksel efor ve duygusal strestir.

Beyin kanamasının nedenleri şöyle sıralanabilir:

  • Kafa travmaları.
  • Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
  • Arterlerde yağ birikintilerinin birikmesi (ateroskleroz)
  • Kan pıhtılaşması. 
  • Serebral anevrizma
  • Beynin arter duvarlarında amiloid proteininin birikmesi (amiloidoz)
  • Beyin tümörü
  • AVM (arteriyovenöz malformasyon)
  • Kanama bozuklukları veya kan sulandırıcı ilaçlar
  • Alkol, sigara kullanımı
  • Eklampsi, doğum sonrası vaskülopati gibi hamilelik veya doğumla ilgili sorunlar
  • Kan damarı duvarlarında anormal kolajen oluşumu
  • Kan damar duvarının yırtılması
  • Kokain kullanımı

Beyin Kanamasını Önlemenin Yolları Nelerdir?

Beyin kanaması riskine önlem alarak oluşabilecek sağlık sorunlarının önüne geçebilmek mümkündür. Beyin kanamasını önlemek için şu yöntemlerden yararlanılabilir:

  • Güneş ışınlarının dik geldiği öğle saatlerinde dışarı çıkmayın
  • Günde 2,5-3 litre su içmeyi ihmal etmeyin
  • Alkollü ve asitli içeceklerden uzak durun
  • Şemsiye veya şapka kullanın
  • Düzenli spor ve egzersiz yapın
  • Kilolarınızdan kurtulmaya çalışın
  • Stres azaltıcı etkinliklerde bulunun
  • Sigaradan uzak durun
  • Tansiyon ve kalp hastasıysanız ilaçlarınızı düzenli olarak kullanın

İnme (Felç) Nedir?

İnme, beyni besleyen kan damarlarının yırtılması, tıkanması veya pıhtı atması nedeniyle beyin dokusunun hasar görmesidir. İnme’nin bir sonucu olarak el, kol, yüz veya bacaklarda duyu, güç ve istemli hareket kaybı ise felç olarak adlandırılır. Bu durum beynin bir bölümünde ya da beyindeki damarlar zarar gördüğünde meydana gelir. İnme en fazla fonksiyon kaybına, diğer bir tanımla kalıcı engelliliğe yol açan hastalıklar arasında ilk sıralarda yer almaktadır.

İnme (Felç) Neden Olur?

Beynin bir kısmına giden kan akışı azaldığında veya kesintiye uğradığında, beyin dokusunun oksijen ve besinden yoksun kalmasına bağlı inme (felç) meydana gelir ve beyin hücreleri dakikalar içerisinde ölmeye başlar. İnmenin oluştuğu bölgedeki fonksiyonlarda geçici ya da kalıcı kayıplar oluşur. İnme (felç) şu nedenlerle ortaya çıkabilir:

  • Diyabet
  • Hipertansiyon
  • Hormon tedavileri
  • Sigara ve alkol kullanımı
  • Dislipidemi (kan yağlarının vücutta fazla bulunması)
  • Egzersiz eksikliği
  • Kalp ritim bozukluğu
  • Beyin kanaması

İnmenin iki çeşidi vardır. Bunlar damar tıkanıklığına bağlı iskemik inme veya  kan damarı sızıntısına bağlı hemorajik inmedir. Bazı hastalarda beyine giden kan akışının geçici olarak kesilmesi ile oluşan kalıcı belirtilere neden olmayan geçici iskemik atak (GİA&TİA) ortaya çıkar.

İnme (Felç) Belirtileri Nelerdir?

İnme, aniden bayılma, dengesizlik, çift görme gibi belirtilerle ortaya çıkarak beyinde hasar oluşmasına neden olur. Siz veya çevrenizdeki biri felç geçiriyorsa, sinirsel felç belirtilerinin başladığı zamana da dikkat etmeniz gerekmektedir. Çünkü bu hastalıkta tedaviden en çok fayda gören hasta grubu belirtiler başladıktan sonra ilk saatlerde tedavi edilenlerdir. İnme belirtileri şöyle sıralanabilir:

  • Aniden oluşan bilinç kaybı ya da bayılma
  • Yüzde kayma
  • Konuşmada bozulma
  • Aynı taraf kol ya da bacakta güçsüzlük
  • Çift görme veya ani görme kaybı
  • Denge kaybı
  • Görmede bozukluk
  • Yutkunma güçlüğü
  • Bilişsel olarak bozulmalar
  • Kol ve bacak bölgesinde uyuşma
  • Ağız köşesinde sarkma ya da çekilme

Belirtilerden bir veya birkaçının görülmesi durumunda zaman kaybetmeden acil tıbbi yardımı aramak gerekir. Semptomların değişip değişmeyeceğini görmek adına zaman kaybetmemek önemlidir. İnme için her dakika, her saniye büyük önem arz etmektedir. İnme ne kadar uzun süre tedavi edilmezse, beyin hasarı ve sakatlık potansiyeli de o ölçüde artar.