Boyun Fıtığı Nedir?

Tıbbi ismi servikal disk hernisi olan boyun fıtığı, omurganın esnemesi, bükülmesi ve şok darbelerini emmesini sağlayan omurlar arasındaki disklerin merkezinde yer alan nukleus pulpozusun yer değiştirmesinin bir sonucudur. Nukleus pulpozus, içinde yaklaşık %80 oranında su bulunan jelatinöz bir yapıdır. Bu disklerin zamanla aşınması veya herhangi bir nedenle dejenere olması sonucu jelatinöz sıvının dışarı fırlaması boyun fıtığı olarak nitelendirilir. 

Boyun fıtığı genç yaşlarda ortaya çıkabilmekle birlikte 20-40 yaş aralığındaki kişileri daha çok etkiler. Özellikle hareketsiz bir yaşam sürmek, uzun süre oturmasını gerektiren bir işte çalışmak, sigara içmek, aşırı egzersiz yapılması ve ters bir harekette bulunmak gibi faktörler boyun fıtığının yaygın nedenleridir. Bunlara bağlı olarak diskler fıtıklaşır ve boyun fıtığı ortaya çıkar.

Yapılacak boyun fıtığı egzersizleriyle genellikle geçebilen boyun fıtığı, kronikleşip daha uzun süre kişiyi rahatsız edecek boyuta da ulaşabilir. Uzun süren boyun fıtığı vakalarında beyin ve sinir cerrahisi bölümü doktorlarına başvurularak boyun fıtığının altında yatan neden belirlenmeli ve uygun tedavi yöntemi uygulanmalıdır.

Boyun Fıtığı Neden Olur?

Boyun fıtığının nedeni genellikle yaralanma gibi nedenlerle meydana gelen travmalar, ağır kaldırma, omurga bölgesinde aşınma veya yıpranma, hareketsizlik, ani stres ve bazen de aşırı ve tekrarlayan egzersizlerdir. Ayrıca genetik, sigara tüketimi ve boynu zorlayan mesleki faaliyetler (sürekli eğilmek, bilgisayar ekranına bakmak) de boyun fıtığının nedenleri arasındadır.

Genel olarak boyun fıtığı nedenleri şunlardır:

• Travma
• Aşırı egzersiz
• Hareketsizlik
• Apır kaldırma
• Omurgada yıpranma veya aşınma
• Uzun süre masa başı ve bilgisayar başında oturma
• Yoğun cep telefonu kullanımı
• Yaşlılığa bağlı disklerde sıvı kaybı
• Ani stres durumu
• Genetik
• Sigara tüketimi

Boyun Fıtığı Belirtileri Nelerdir?

Boyun, omuz ve kolda hissedilen ağrı, ağrının öksürme ve hapşırma gibi hareketlerde artması ve kola veya bacağa yayılması, kol ve ellerde uyuşma ya da karıncalanma ve kaslarda zayıflamaya bağlı yürüme, eşya tutma veya kaldırma yeteneğinin azalması boyun fıtığının belirtileridir.

Boyun fıtığı belirtileri şunlardır:

• Boyun ağrısı
• Kolda karıncalanma, uyuşma ve güçsüzlük
• Ense, omuz, kol ve sırt ağrısı
• Kol ve ellerde kas gücünde azalma ve kuvvet kaybı
• El ve kolda eflekslerde azalma
• Boyunda sertlik ve boyun hareketlerinde kısıtlılık
• Yürüme ve koordinasyon bozukluğu
• Baş ağrısı
• Baş dönmesi
• Kollarda incelme
• Şiddetli ve ilerlemiş fıtıklarda mesane veya bağırsak kontrolünün azalması

Boyun sağlığını korumak için nelere dikkat edilmeli?

• Bakılan kişi, cisim ya da objeye cepheden baş-boyun ve gövde aynı düzlem üstünde olacak şekilde dönülmelidir.
• Uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçınılmalıdır. Oturma ve ayakta kalma süresi 45 dakikayı geçmemelidir. Maksimum 45 dakikada bir pozisyon değiştirmek ihmal edilmemelidir.
• Yüz üstü yatmak yerine yan yatmak tercih edilmelidir. Ortopedik yastık kullanmak önemlidir. Kuş tüyü elyaf gibi maddelerden yapılmış yastıklar boyun sağlığı için uygun değildir.
• Okuma sırasında boynu öne doğru ileri derecede bükmek boyun sağlığı açısından uygun değildir. Uzun süreli okumada boynu bükerek değil, kitap yüksekliğini uygun bir seviyede ayarlayarak ve göz hareketleri ile okuma yapılmalıdır. Bunun için açılı kitap destekleri kullanmak faydalı olur.
• Özellikle bilgisayar kullanırken ekran göz hizasında olmalı ve ekrana gövde ile yönlenmiş olarak bakılmalıdır.
• Boyun rüzgardan, soğuktan, direk boyna vuran klima akımlarından korunmalıdır. Banyo ve yüzme sonrasında ıslak kalmamaya dikkat edilmelidir.