Bel Fıtığı

Bel Fıtığı Nedir?

Bel fıtığı, omurgalar arasında disk adı verilen yuvarlak yastıkların zorlanma ve yıpranma nedeniyle yırtılmasıyla oluşan sinir köklerinin sıkışmasıdır. Fıtıklaşmış diskler boyun, kol, sırt veya bacak ağrısının temel nedenlerinden biri olarak kabul edilir. Bu durum da bel fıtığının yaşandığı yakındaki sinirleri etkileyerek uzuvlarda ağrı, uyuşukluk, his kaybı ve güçsüzlüğe sebebiyet verebilir.

Omurganın herhangi bir yerinde meydana gelebilir ancak fıtıklaşmış diskler çoğunlukla sırtın alt kısmında veya boyunda oluşur. Bel fıtığının sırtın ortasında olması ise nadir görülen bir durumdur. Genellikle 30-50 yaş arasındaki kişilerde daha yaygın olarak görülen bel fıtığının erkekleri kadınlardan daha fazla etkilediği bilinir.

Yapısal olarak omurgada kafatasının tabanından kuyruk sokumuna kadar uzanan bir dizi kemik (omur) bulunur. Omurların arasında ise disk adı verilen yuvarlak yastıklar yer alır. Diskler kemiklerin arasında tampon görevi üstlenerek kişinin kolayca eğilmesini ve hareket etmesini sağlar. Ancak zamanla bu diskler zarar görerek etkisini yitirebilir ve yerinden oynayabilir. Bu durum gerçekleştiğinde buna fıtıklaşmış disk adı verilir. Diskin fıtıklaşması ise genellikle bel fıtığı olarak adlandırılır.

Omurlar arasındaki kıkırdak dokunun yırtılması, kopması ve yerinden kayması sonucu meydana gelen bel fıtığı genel olarak ağır kaldırma sonucuyla tetiklenir. Bununla birlikte aşırı kilo (obezite), ani hareketler, yaşlılık, uzun süre aynı pozisyonda oturmak ve sigara tüketimi de bel fıtığına neden olan faktörler arasında gösterilir.

Bel Fıtığı Neden Olur?

Bel fıtığı yani lomber disk hernisi omurların arasındaki kıkırdak dokunun yıpranma veya zorlanma nedeniyle yırtılması, kopması ve yerinden kayması sonrasında sinir köklerinin sıkışması ile oluşur. Diskler, amortisör görevi gören, omurganın hareket yeteneğini sağlayan, omurlar arasındaki lastik sertliğindeki dokudur.

Uzun süre aynı pozisyonda oturma, aşırı kilo, ağır eşya kaldırma, ani hareketler ve yaşlanma disklerin zarar görmesi ve bel fıtığı meydana gelmesindeki yaygın nedenlerdir.

Normalde sinir köklerine yakın yerleşmiş olan disk, olduğu yerden taşarak veya koparak sinir köklerine baskı yapabilir. Bu durumda bel ağrısı, bacak ağrısı, bacak uyuşması, kas güçsüzlüğü ortaya çıkabilir. Bel fıtıklarının büyük çoğunluğu bel omurlarının son ikisinde meydana gelmektedir.

Bel fıtığının nedenleri genel olarak şunları içerir:

Uzun süre aynı pozisyonda oturmak
Aşırı kilolu olmak
Ağır eşyaların kaldırılması
Tekrarlayan eğilme veya bükülme
Yaşlılık
Sigara içmek

Bel Fıtığı Belirtileri Nelerdir?

Bel fıtıklarında bel omurgasından kalça, bacak ve ayaklara yayılan ağrı, sinirlere baskı nedeniyle hareket halindeyken, öksürme veya hapşırma sırasında ağrının artması, bacak ve ayaklarda karıncalanma veya uyuşma hissi ile kaslarda güçsüzlük belirtiler söz konusudur.

Bel fıtığı belirtileri genel olarak şunlardır:

Bel, boyun ve kürek kemiği ağrısı
Siyatik sinirde baskı varsa kalça veya bacaklarda ağrı
Bel omurgasından güç alan bacak gibi uzuvlarda uyuşukluk veya karıncalanma
Baldırın arkasında veya ayak tabanında ağrı
Eğilme ve dikelme gibi bel hareketlerinde zorlanma
Kaslarda güç kaybı
Öksürürken, ayakta durduktan veya oturduktan sonra ve geceleri şiddetlenebilen ağrı bel fıtığının sık görülen belirtileridir.

Bel fıtığında meydana gelen ağrılar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Özellikle bacağa yayılan siyatik ağrının günlük yaşam aktivitelerinizi engelleyecek kadar artması, damla damla idrar kaçırma, idrar yapamama gibi bulgularla birlikte uyluk içi, bacakların arkası ile makat çevresindeki alanda meydana gelen ilerleyici his kaybı ve kas güçsüzlüğü gibi durumlarda vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınması gerekir.

Bel Fıtığından Korunma Yolları Nelerdir?

Bel fıtığından korunmak ve riskini azaltmak için omurga sağlığının korunması önemlidir. Omurga sağlığını korumak için de disklere zarar verecek hareketlerden kaçınılmalıdır. Bu hareketlere örnek olarak ağır kaldırmak ve ani hareketler yapmak verilebilir. Bununla birlikte sağlıklı kilonun korunması, egzersiz yapmak, iyi bir duruşa sahip olmak ve sigarayı bırakmak da bel fıtığından korunma yollarıdır.

Bel fıtığından korunma yolları şöyle sıralanabilir.